|
Ogólne zasady uprawy
borówki wysokiej
|
| Warunki glebowe. Borówka wymaga gleb kwaśnych (pH 3,5 - 5,5), przepuszczalnych, o niskim zasoleniu, umiarkowanie wilgotnych (nawadnianie !). Mogą to być gleby piaszczyste, piaszczysto-gliniaste, organiczne lub torfowe ale zawsze o luźnej strukturze, łatwo przewietrzające się i dobrze odprowadzające wodę. Borówka ma płytki i delikatny system korzeniowy, stąd konieczność zapewnienia jej stałej, umiarkowanej wilgotności podłoża i dostępności składników pokarmowych w zasięgu korzeni. Bardzo istotne jest, aby najwyższy poziom wód gruntowych (np. w okresie lipcowych opadów czy wiosennych roztopów) znajdował się poza zasięgiem korzeni. Dlatego może zaistnieć potrzeba zdrenowania terenu pod plantację by uregulować stosunki wodne w podłożu. Stała dostępność wody jest równie ważna dla powodzenia uprawy borówki jak dostęp powietrza do korzeni. Są to bowiem dwa podstawowe warunki zdrowego wzrostu i obfitego plonowania. Kwasowość gleby można obniżyć przez siarkowanie. |
| Sadzenie. Najlepszy jest układ rzędów północ-południe. Odległość między rzędami 2,5 - 3 m. Odstępy między roślinami w rzędach od 0,8 - 1,8 m (2 000 do 5 000 roślin/ha). Krzewy powinny być uprawiane w pojemnikach - ułatwia to przyjęcie się roślin i wydłuża okres zakładania plantacji. Na glebach ubogich w próchnicę należy do otworów pod roślinę dodać kwaśnego torfu (10 l do otworu a na glebach słabych o bardzo małej zawartości próchnicy - nawet kilkakrotnie więcej!), wymieszać go z naturalną glebą i w takie wzbogacone w próchnicę podłoże, wysadzać borówkę. Podłoża w dołkach pod borówkę nigdy nie wzbogacamy nawozami. |
| Owocowanie. Borówka jest rośliną owadopylną, zapylaną przez pszczoły i trzmiele (3 - 4 rodziny pszczele wystarczają do skutecznego zapylenia 1 ha plantacji). Aby owoce były w pełni wykształcone i dorodne, wskazane jest zapylenie przez owady. Podstawowym kryterium doboru odmian powinna być pożądana pora dojrzewania i inne cechy istotne dla plantatora ( przeznaczenie, pora dojrzewania i wielkość owoców, odporność, regularność owocowania, sposób zbioru, etc.). Wysokość plonu np. odm. Berkeley - do 20 T/ha (w Niemczech). W warunkach polskich plony szacuje się na poziomie do 10 T/ha. W związku zapotrzebowaniem na świeże owoce, celowe jest sadzenie odmian o różnych porach dojrzewania, tak aby wydłużyć okres sprzedaży i ułatwić organizację zbiorów. W warunkach niemieckich przyjmuje się, że potrzeba 10 zbieraczy na 1 ha plantacji borówki w sezonie. Na dużych plantacjach z powodzeniem stosuje się maszynowy zbiór owoców - niektóre odmiany nadają się do tego celu szczególnie -np. Rubel, Bluejay. |
| Nawożenie i ochrona. Danych dotyczących nawożenia i ochrony należy szukać w szczegółowych opracowaniach. Glebę pod krzewami można ściółkować (np. trocinami) w celu ograniczenia wahań wilgotności podłoża i dostarczenia dodatkowej próchnicy. Ściółkowanie trocinami jest zabiegiem bardzo korzystnym, wymaga jednak zwiększenia dawki nawozów mineralnych - azotu nawet dwukrotnie - ponieważ mikroflora rozkładająca trociny zużywa znaczne jego ilości, przez co rośliny mogą wykazywać objawy jego niedoboru. Wszelkie dodatkowe dane na temat szczegółów nawożenia borówki dostępne są w literaturze specjalistycznej. Precyzyjne nawożenie borówki (biorąc pod uwagę jej specyficzne i niskie wymagania pokarmowe) powinno być oparte na zaleceniach szczegółowych, uzyskanych na podstawie analizy podłoża lub liści, z uwzględnieniem pory roku, wieku plantacji, warunków siedliskowych, itp. Zalecenia nawozowe powinny uwzględniać konieczność rozdzielenia dawki rocznej nawozów na trzy części podawane w odpowiednich terminach. Na plantacjach w niektórych rejonach stosuje się ochronę przed wiatrami, najczęściej w postaci pasów drzew posadzonych tak, aby nie konkurowały z borówką o światło i wodę (sadzić należy gatunki korzeniące się głęboko, np. olchę lub sosnę). Podzielenie plantacji na kwatery pasami drzew pozwala stworzyć borówce mikroklimat sprzyjający jej uprawie a osłona przeciwwiatrowa zapobiega ruchom gałęzi, powodującym ścieranie z owoców niebieskiego nalotu i obniżenie ich jakości rynkowej. Zapobiega też otrząsaniu owoców. Mimo, że borówka należy do roślin mało porażanych przez choroby i rzadko atakowanych przez szkodniki, coraz częściej staje konieczna się ochrona przed nimi. Należy jednak zawsze pamiętać, że profilaktyka, czyli zapobieganie powstawaniu warunków sprzyjających rozwojowi chorób i inwazji szkodników jest najważniejszym czynnikiem pomagającym w walce z nimi. |
Cięcie. W pierwszych latach po posadzeniu krzewy borówki nie wymagają formowania, stosujemy tylko cięcie sanitarne. Po kilku latach cięcie powinno być robione regularnie jesienią, po opadnięciu liści, według następujących zasad:
- wszystkie zabiegi powinny być wykonywane mocnymi, ostrymi sekatorami, najlepiej dwuręcznymi, przy większych plantacjach celowe jest stosowanie sekatorów pneumatycznych,
- usuwamy wszystkie martwe i połamane pędy,
- usuwamy wszystkie pędy cienkie, zwisające, rosnące poziomo i utrudniające komunikację w międzyrzędziach, takie pędy utrudniają zbiór, owoce z nich są zawsze gorsze,
- w celu stałego pobudzania krzewu do wydawania nowych, bujnych pędów, powinno się usuwać wszystkie pędy starsze niż pięcioletnie.
|
| Zdaję sobie sprawę, że powyższe, krótkie opracowanie tylko sygnalizuje niektóre zagadnienia związane z uprawą borówki. Taki jest jego cel. Obszerniejszych i bardziej szczegółowych informacji należy szukać w literaturze specjalistycnej. |
| Dziękuję za zainteresowanie się uprawą borówki i naszą ofertą. |
| T. Kusibab Kraków, luty 2004
|
|
|
|